Manja slova Veća slova RSS
>

ANDRAGOŠKE OSNOVE OBRAZOVANJA ODRASLIH

ANDRAGOŠKE OSNOVE OBRAZOVANJA ODRASLIH
Datum objave: 01.07.2004 08:56 | Autor: Danio Gogić

Ispis Štampaj stranicu


Prof. dr Ratko Đukanović
Andragoške osnove obrazovanja odraslih

Izdavači:
Centar za stručno obrazovanje – Podgorica
Filozofski fakultet Univerziteta Crne Gore – Nikšić

Za izdavača:
Željko Raičević

Recenzenti:
dr Slobodan Vukićević redovni profesor Filozofskog fakulteta Univerziteta Crne Gore,
dr Nikola Mijanović, vanredni profesor Filozofskog fakulteta Univerziteta Crne Gore.

Lektor i korektor:
Danijela Đilas

Dizajn korice:
Marko Mihailović

Grafičko i tehničko uređenje:
Radoslav Milošević-Atos

Štampa:
“IVPE” Cetinje

Tiraž: 400

ISBN 86-85259-00-2

CIP – Katalogizacija u publikaciji
Centralna narodna biblioteka Crne Gore, Cetinje 37.013.83

Izvod iz predgovora

Obimnu studiju Andragoške osnove obrazovanja odraslih, autor - prof. dr Ratko Đukanović, kvalifikuje kao rad koji u sadržajnom smislu pripada području andragoške didaktike, jer obrađuje, prije svega, problematiku nastave i nastavnih metoda obrazovanja odraslih. Možemo prihvatiti ovu autorovu kvalifikaciju, ali temeljno čitanje studije Andragoške osnove obrazovanja odraslih uvjerava nas u ocjenu da je ona zasnovana na cjelovitoj gnoseološkoj strukturi andragoške nauke od filozofskih pretpostavki, teorijskih saznanja, rezultata empirijskih istraživanja do primjene andragoških saznanja u praksi. Obrazovanje odraslih se u ovoj studiji razumijeva i objašnjava u kontekstu filozofije doživotnog obrazovanja, univerzalne potrebe i fundamentalnog ljudskog prava. Uvažavanje filozofskog pristupa nije značilo ostajanje prof. Đukanovića na uopštenim pogledima. Naprotiv, on je ciljeve obrazovanja odraslih: humanističke, ekonomske i socijalne, konkretizovao u vidu primjene opštih ciljeva obrazovanja u odgovarajućim društvenim uslovima i stavio ih u funkciju razvoja društva i čovjeka. Obuhvatajući probleme razvoja društva i čovjeka i ulogu obrazovanja odraslih u dijalektičkom spoju, autor afirmiše tezu da se obrazovanje ne smije shvatiti kao adaptacija, pa ni kao adaptacija za budućnost, već ono treba da probudi snage koje će oblikovati budućnost (str. 25). Budućnost čovjeka i njegove zajednice nije vezana samo za rad, već i za ukupni čovjekov položaj, kvalitet i smisao njegovog života, za susret čovjekovog duha i prirode i na bazi toga ona je vezana za društveni progres uopšte. Pri tom, čovjek ne smije smatrati da je progres samo ljudski proizvod i samo za čovjeka.
Polazeći od ove, filozofski, naučno-teorijski, empirijski i praktično dokazane teze o prevladavanju antropocentrizma, prof. Đukanović kompleksno postavlja osnovna područja i sadržaje obrazovanja odraslih. On izdvaja potrebe obrazovanja odraslih vezane za: rad i profesionalne zadatke uopšte; društveno-ekonomsko obrazovanje i promjene i perspektivu čovjeka i društva u tom domenu; obrazovanje za život u porodici sa uvažavanjem tradicionalnih i savremenih komponenti porodičnog života danas; opšte i kulturno obrazovanje koje obogaćuje čovjeka kao subjekta društvenih zbivanja i podiže kvalitete demokratskog diskursa u društvu; ekološko obrazovanje sa stanovišta emancipacije svijesti i emancipacije.



Uvodna riječ autora (izvod)

Po prvi put se u novijoj istoriji Crne Gore, od strane nadležnih državnih organa, obrazovanje odraslih ljudi, odnosno neformalno obrazovanje, tretira (bar tako sada izgleda) ravnopravno sa ostalim dijelovima sistema obrazovanja. Opet, u osnovi, po prvi put od strane tih organa i stručnih institucija, ovo područje obrazovanja biva stručno i analitički analizirano i na tim osnovama, a koristeći i iskustva razvijenog svijeta, bivaju predloženi pravci razvoja i nužne promjene (donešen je poseban Zakon o obrazovanju odraslih, utvrđene su polazne osnove za izradu obrazovnih programa, formiran je Savjet za obrazovanje odraslih, Centar za stručno obrazovanje u čijem sastavu je i odjeljenje za obrazovanje odraslih, formiran je nacionalni tim za izradu Strategije za obrazovanje odraslih). Sve to uliva povjerenje i nadu da će se u ovoj oblasti, ovog puta desiti značajne i pozitivne promjene, svakako pod određenim uslovima, o kojima se u određenoj mjeri govori i u našoj knjizi. U mnoštvu problema i pitanja koja uključuju teorija i praksa obrazovanja odraslih, svakako da je jedno od njih i andragoško – didaktičko osposobljavanje nastavnika, instruktora i drugih učesnika obrazovnog procesa i učenja odraslih ljudi. Za tu potrebu je Savjet za obrazovanje odraslih usvojio Okvirni program andragoško – didaktičko – metodičkog osposobljavanja nastavnika i drugog kadra koji je uključen u proces obrazovanja odraslih. Tako je nastala i potreba da se napiše neka vrsta priručnika za istu namjenu. Pri tome nijesu zanemarene već objavljene knjige i mnogi stručni radovi iz ove oblasti u našoj zemlji, a i šire. Stoga, pretenzija nije bila da se ova problematika obrađuje cjelovito, što će reći da budu obrađena sva pitanja koja pomenuti program sadrži ili ona koja su danas aktuelna u savremenoj andragoškoj teoriji i praksi. Riječ je o metodološkom pristupu kojim se obrađuju samo neka, istina po našem mišljenju, važna pitanja i sadržaji koji se odnose na naznačenu problematiku. Eto tako, i tim povodom, nastao je ovaj rukopis koji predajemo čitalačkoj publici i stručnoj javnosti, svjesni i manjkavosti i nedorečenosti ponuđenog. Narod kaže - vrijeme je majstorsko rešeto – i koje će pokazati i valjanost i opravdanost ovog rada. Sadržaj knjige podijeljen je u osam dijelova u kojima se, kako je prethodno rečeno, obrađuju određena pitanja o obrazovanju odraslih, prije svega problematika nastave i nastavnih metoda za odrasle.